Samengestelde kennis

Het element van samengestelde kennis is principieel eenvoudig, als we niet weten dat een telefoon dient om te communiceren dan dan zal er ook geen belletje beginnen rinkelen. Anders gezegd, bij beperkte rationaliteit ontbreekt het ons aan informatie, bij begrensde rationaliteit missen we aan cognitief vermogen om deze informatie naar waarde in te schatten. Kennisdeling en onderwijs zijn belangrijke factoren maar kan ook (cfr systeemovermacht) misleidend zijn, net zoals het niet in rekening brengen van alle opties tot perverse effecten kan leiden. We voegen de daad bij het woord door simpelweg te verwijzen naar reeds beschikbare kennis waarvan u wel/niet op de hoogte bent, als intro de besluitvormingstheorie van Herbert Simon die voor zich spreekt.

Rationaliteit

Beperkte rationaliteit of begrensde rationaliteit is rationaliteit van de mens in besluitvorming waarbij er rekening wordt gehouden met de beperkte beschikbaarheid van informatie, cognitieve beperkingen en de beperkte tijd om tot een besluit te komen. Herbert Simon formuleerde een aantal axioma’s ter beschrijving van de besluitvormingstheorie. Deze axioma’s of proposities zijn:

  1. de mens kan onmogelijk alle alternatieven voor een beslissing kennen;
  2. de alternatieven die hij kent, kan hij niet alle simultaan vergelijken.
  3. als gevolg van de eerste twee axioma’s zal men niet het optimale alternatief kiezen.
  4. de mens beschikt over een set routineacties
  5. deze routineacties bestaan alle los van elkaar
  6. elk probleem wordt simultaan met het bestaande doel en middelen beschouwd
  7. als gevolg van 4 en 5 zal 2 pas in werking treden als routineacties niet meer volstaan

Vereenvoudigd model

Bij volledige rationaliteit worden alle alternatieven overwogen en kan zo tot een optimale keuze gekomen worden. Bij beperkte rationaliteit zal het zoekproces gestaakt worden bij de eerste bevredigende optie. Het nadeel van beperkte rationaliteit is daarmee dat niet noodzakelijk de meest optimale keuze wordt gemaakt en dat een besluit in sommige gevallen zelfs averechts kan uitwerken. Het probleem van te weinig of juist te veel informatie wordt opgelost door de vorming van een vereenvoudigd model van de werkelijkheid. Nieuwe informatie wordt op basis van dit model verwerkt en binnen die context kan een onjuiste beslissing juist lijken. Beperkte rationaliteit heeft echter ook voordelen. Doordat niet alle alternatieven worden overwogen, wordt voorkomen dat de besluitvorming verlamt. In een omgeving waar ruimte bestaat voor onjuiste beslissingen, wegen de voordelen dan ook op tegen de nadelen. De theorie kunnen we toetsen aan de hand van een voorbeeld, tegelijkertijd inspelend op de economische crisis zoals we die vandaag nog kennen.

Chicago Plan Revisited

At the height of the Great Depression a number of leading U.S. economists advanced a proposal for monetary reform that became known as the Chicago Plan. It envisaged the separation of the monetary and credit functions of the banking system, by requiring 100% reserve backing for deposits. Irving Fisher (1936) claimed the following advantages for this plan:

  1. Much better control of a major source of business cycle fluctuations
  2. Complete elimination of bank runs
  3. Dramatic reduction of the (net) public debt
  4. Dramatic reduction of private debt

We study these claims by embedding a comprehensive and carefully calibrated model of the banking system in a DSGE model of the U.S. economy. We find support for all four of Fisher’s claims. Furthermore, output gains approach 10 percent, and steady state inflation can drop to zero without posing problems for the conduct of monetary policy.

Presentatie

Elaboratie

Het Chicago Plan Revisited is een perfect voorbeeld om aan te geven waarom samengestelde kennis zo belangrijk is, net voor WOII werd dit plan – ondanks de aangeleverde argumentatie – terzijde geschoven. Anders gezegd, een aantal hebben dan misschien wel remedies om problemen op te lossen, het wil niet zeggen dat ze ook maatschappelijk ontvankelijk verklaard worden. De gevolgen kunnen dan ook pervers zijn, zelfs een wereldoorlog behoort daartoe. Het elaboreren van informatie en het overwegen van alle opties is dan ook een niet te onderschatten oefening, in het andere geval kan informatie eerder vaag blijven en dat in hoeverre epistemologische obstakels dit proces überhaupt niet dwarsbomen. Praktische getuigenissen zijn vrij op internet te vinden, een voorbeeld:

Keynes’ bezoek aan het Witte Huis in 1934 om Roosevelt te bewegen meer tekort op te bouwen door uitgaven was een debacle. Een verbijsterde en overweldigde Roosevelt beklaagde zich bij minister voor Werkgelegenheid Francis Perkins met de woorden “Hij heeft hier een hele cijferbrij achtergelaten… hij is vast een wiskundige en niet een politiek econoom”. Keynes, al even gefrustreerd door het verloop van de ontmoeting, vertelde minister Perkins later dat hij ervan uitgegaan was dat “… de President meer geletterd zou zijn, op economisch vlak”. (bron)

Afweermechanismen

Een belangrijk aandachtspunt is het gebruik van psychische afweermechanismen, het kennis nemen van bepaalde feiten kan ons immers – en dat is zeker van toepassing voor de hier aangeboden informatie – een onbehaaglijk gevoel geven. We kunnen ons immers de vraag stellen welk scenario zou ontstaan zijn wanneer Roosevelt wel oor zou gehad hebben naar Keynes, had WOII dan vermeden kunnen worden? Het is misschien een akelige gedachte waarover we misschien liever niet al te diep nadenken, het verleden is immers voorbij. Het verleden omkeren zal ons niet lukken maar hebben we dan wel oog voor wat er zich vandaag afspeelt in de wereld? We kunnen moeilijk ontkennen dat er zich anno 2015 soortgelijke taferelen afspelen als destijds, net zoals het Chicago Plan opnieuw bespreekbaar wordt gesteld door een aantal. Waar ligt de grens tussen doemdenken en de realiteit onder ogen durven zien? (lees meer)